چگونه آلودگی هوا را درک کنیم!

هوای تهران مدتی است که بیش از اندازه آلوده شده است. خبرها و گزارش‌های مختلفی در این مورد منتشر می‌شود، اما وقتی اعداد این اخبار را درک نکنیم و آنچه که می‌شنویم با آنچه که این روزها در آسمان تهران می‌بینیم، تفاوت زیادی داشته باشد،  حتما بر میزان نگرانی‌مان از هوایی که تنفس می‌کنیم افزوده خواهد شد. این نوشته کوتاه، نتیجه جستجو‌های شخصی من به عنوان یک شهروند معمولی در مورد آلودگی هوای تهران است. ممکن است برداشت شخصی من از این جستجوها با واقعیت تفاوت داشته باشد. هوایی که امروز بر ما در تهران گذشت، شاید یکی از بدترین روز‌هایی بود که به خاطر دارم.

آلودگی هوای تهران در آذر ۸۹

آلودگی هوا چیست؟

آلودگی هوا بر اساس تعریف کوتا ویکیپدیا ناشی از تغییر در ویژگی‌های طبیعی جو براثر مواد شیمیایی، غباری یا عامل‌های زیست‌شناختی است. این تغییرات بر اثر آلاینده‌ها و گازهای گلخانه‌ایی اتفاق می‌افتد، که به علت‌های گوناگونی ممکن است ایجاد شوند. دانشگاه علوم پزشکی تهران، در نوشته‌ای کوتاه برخی از این آلاینده‌ها را این گونه فهرست کرده است:

۱- ذرات جامد (particulate matter): این ذرات از سد دفاعی طبیعی بدن عبور می کنند و به طور عمقی به ریه ها نفوذ و باعث تشدید آسم و اختلال عملکرد ریوی می شوند.
۲- ازن O3: این گاز از واکنش های شیمیایی در جو و تحت تاءثیر نور آفتاب تولید می شود و محرک قوی سیستم تنفسی است.
۳- دی اکسید نیتروژن NO2
۴- منواکسید کربن CO
۵- سرب
۶- دی اکسید گوگرد SO2
۷- سولفات ها و سولفیدهیدروژن
۸- آکرولئین  Acrolein (تشدید آسم )
۹- دیوکسین: دیوکسین باعث  تشدید اختلال در تکامل جنین و افزایش خطر سرطان می گردد.

برای بیان میزان آلایندها از شاخص استاندارد آلاینده‌ها یا همان PSI و برای بیان کیفیت هوا از شاخص کیفیت هوا یا همان AQI استفاده می‌شود. برای مشخص کردن این شاخص‌ها از رابطه‌هایی استفاده می‌شود که می‌توانید در سند Guidelines for the Reporting of Daily Air Quality – the Air Quality Index بیشتر در مورد آن‌ها مطالعه کنید. در جدول صفحه ۱۲ این سند، آمده است:

هوای تهران

شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، وظیفه برنامه‌ریزی، پژوهش و تحقیق در زمینه کاهش و کنترل آلودگی‌های زیست محیطی هوا و صدا در محیط‌های شهری و صنعتی را بر عهده دارد. گزارش‌های روزانه‌ای از جایی به اسم مرکز هماهنگی اطلاع رسانی آلودگی هوا در در این وب سایت درج می‌شود. به عنوان مثال، برای امروز این گزارش بر خلاف اخباری که در رسانه‌های رسمی درج شده است، نشان دهند وخیم‌تر شدن هوا نسبت به دیروز می‌باشد.

بررسی‌های دیگری مانند بررسی غلظت ذرات معلق و شاخص کیفیت هوا (AQI) در محدوده ی مرکزی شهر تهران نیز برای تهران انجام شده است. اگر به دنبال اطلاعات بیشتری هستید در مورد هوای مکزیکوسیتی و یا برنامه‌های بانک جهانی در مورد آلودگی هوا می‌توانید مطالعه کنید. ممکن است که شاخص تولید سرانه گاز CO2 برای ایران کم باشد، اما این شاخص از ۱۰ سال پیش تقریبا ۲ برابر شده است و برای هر ایرانی شاخ تولید سالانه به بیش از ۷ تن گاز مونوکسید کربن در سال ۲۰۰۷ رسیده است.

وضعیت هوای تهران

مطالب بالا مقدمه‌ای بود برای این قسمت. هوای تهران توسط شرکت کنترل کیفیت هوای تهران با استفاده از برنامه AirWare از شرکت ESS کنترل می‌شود. خروجی‌های این برنامه نشان دهنده وضعیت هوای تهران و منبع اصلی اخبار در رسانه‌های مختلف رسمی کشور است و شاید معیار بسیاری از تصمیم‌گیری‌های دیگر نیز باشد. این برنامه با استفاده از نتایج ایستگاه‌های سنجش آلودگی هوا و پردازش داده‌ها نقشه‌هایی را از وضعیت فعلی آلودگی مدل‌سازی می‌کند. دسترسی به آخرین وضعیت کیفیت هوا برای همگان تا این لحظه فراهم شده است و می‌توانید از نتایج مطلع شوید. تنها جای سوالی که می‌ماند، اختلاف نتایج سایت ایرانی با سایت شرکت تولید کننده است. در وب سایت شرکت تولید کننده، تمامی اعداد تقریبا دو برابر میزانی است که در سایت ایرانی نمایش داده می‌شود. من نتیجه‌ای از این موضوع نمی‌توانم بگیریم به جز اینکه امیدوار باشم اشتباه کرده باشم.

نقشه‌ای که در وب سایت شرکت کنترل کیفیت هوای تهران نمایش داده می‌شود:

نقشه‌ای که در وب سایت شرکت ESS از وضعیت آلودگی هوای تهران نمایش داده می‌شود:

امیدوارم که من اشتباهی کرده باشم، و هوای تهران واقعا چنین آلوده نباشد!

سیستم‌های ماهواره‌ای ناوبری جهانی

سیستم‌های ناوبری ماهواره‌ای چند سالی است که از حالت نظامی و اختصاصی خارج شده‌اند و به صورت عمومی در دسترس می‌باشند. معروفترین سیستم ناوبری که همگی آن را به نام GPS یا سیستم موقعیت‌یاب جهانی می‌شناسیم، در اختیار و کنترل دولت ایالات متحده قرار دارد و بر اساس قوانین امکان از کار انداختن آن در مواقعی که امنیت آمریکا به خطر بیافتد، وجود دارد. همچنین با توجه به سن بالای این سیستم‌های ماهواره‌ای (چیزی بیشتر از ۱۵ سال در برخی موارد) دقت و کیفیت آن نیز در محاسبات دقیق و حیاتی مورد تردید قرار گرفته است. جدول زیر نشان دهنده‌ی درصد دقت کلی ماهواره‌ها در فاصله های ۱۰ متر و اطراف آن است:

این مطلب را از سایت مردمی Global Security مطالعه کنید:

Navstar GPS is a space-based global radionavigation system which is operated by the U.S. Air Force. Two GPS services are provided. The Precise Positioning Service (PPS) provides full system accuracy primarily to U.S. and allied military users. The Standard Positioning Service (SPS) provides an accurate positioning capability for civil users throughout the world. The GPS has three major segments: space, control, and user.

تمامی این موارد بهانه‌ای شده است تا سایر دولت‌ها به بهانه استقلال و نگرانی از دخالت در امور شهروندان سیستم‌های ناوبری خودشان را طراحی و تا قسمتی پیاده سازی کنند. به این ترتیب اتحادیه اروپا، روسیه، چین، هند و ژاپن و کمی هم مصر در حال طراحی و فرستادن سیستم‌های ناوبری ماهواره‌ای خود هستند.

  • European Union Galileo – a global system being developed by the European Union and other partner countries, planned to be operational by 2014
  • People's Republic of China Beidou – People’s Republic of China’s regional system, covering Asia and the West Pacific
  • People's Republic of China COMPASS – People’s Republic of China’s global system, planned to be operational by 2020
  • Russia GLONASS – Russia’s global navigation system
  • India IRNSS – India’s regional navigation system, planned to be operational by 2012, covering India and Northern Indian Ocean
  • Japan QZSS – Japanese proposed regional system covering only Japan

بیشتر این سیستم‌ها بعد از مراحل اولیه به این نتیجه رسیده‌اند که می‌بایست با همکاری با یکدیگر ادامه دهند و از شلوغ (کثبف) کردن بیشتر فضا جلوگیری کنند. به جز چین که کمتر از یک ماه قبل چهارمین ماهواره سیستم بیودو (همان دب اکبر خودمان) را به فضا ارسال کرد.

چین انتظار دارد تا سال ۲۰۲۰ سیستم ناوبری Beidou و COMPASS را تکمیل کند و خواهان حقوق غیر متعارفی برای جو فضایی کشورش است. از جمله این موارد می‌توان به حق از دسترس خارج کردن ماهواره در فضای بالای کشورش اشاره کرد. چین یکبار این کار را کرده است و یک اشغال فضایی نسبتا بزرگ ایجاد کرده است.

تمامی این موارد را برای این نوشتم که بگویم می‌دانید فضای بالا سر ما چقدر کثیف شده است؟

نقشه ساز گوگل برای ایران

نقشه ساز گوگل به شما امکان مشارکت، به اشتراک گذاری و ویرایش قسمت های مشخصی ازاطلاعات نقشه های دنیا را می دهد. به محض آنکه با مفاهیم Google Map Maker آشنا شدید، شما می توانید به مکان یابی، ترسیم، برچسب گذاری، تشریح و مناسب سازی اطلاعات نقشه محلی خویش بپردازید. این اطلاعات می تواند شامل چنین گزینه هایی باشد:

  • محدوده های تجاری، دولتی و عمومی
  • محله ها، نواحی شهری، نواحی مسکونی و بخش های منطقه ای
  • جاده ها، خیابان ها، مسیرهای دسترسی و ماننده آن
  • نقاط مختلف عمومی و تجاری (مانند بانک ها، بیمارستان ها، پارک ها، شرکت ها و سازمان های بزرگ، مراکز خرید، مراکز توزیع سوخت…)

گوگل ابزار Google Map Maker را به تازگی برای نواحی کشور ایران نیز در دسترس قرار داده است و شما می توانید با استفاده از نقشه ساز گوگل مقدمات ایجاد نقشه ای عالی برای تهران و ایران را ایجاد نمایید. به نمایی از میدان انقلاب در حالت Hybrid و نقشه میدان ونک توجه کنید:

با استفاده از نقشه ساز گوگل، شما به راحتی با استفاده از ابزارها و راهنما های موجود به یک نقشه کش شهری تبدیل خواهید شد که می توانید کیفیت اطلاعات نقشه های ناحیه خود را بهبود بخشید.

گوگل شما را برای نقشه کشی تمامی نقاط ایران دعوت کرده است، از این فرصت ویژه برای شفاف سازی اطلاعات و دسترسی آسان به آن ها استفاده کنید.

نقشه ساز گوگل از این قسمت ها تشکیل شده است:

  1. My MapMaker – برای مشاهده و مدیریت تغییراتی که شما در نقشه ایجاد می کنید.
  2. Moderate / Neighborhoods – با کلیک بر روی این قسمت می توانید تغییرات سایر کاربران را ببینید و بر آن ها اظهار نظر کنید.
  3. Map search – برای جستجو موقعیت های جغرافیایی، مکان ها و نام کسب و کارهای مختلف
  4. Edit toolbar – جستجو برای اطلاعاتی که می توانید ویرایش کنید.
  5. Add toolbar – برای کشیدن خط، نقاط و نواحی
  6. Views – برای نمایش نماهای مختلف (شامل عکس های ماهواره ای)
  7. Settings – انجام تغییرات در تنظمیات محیط کاری شما.
  8. Link to this page – پیوند صفحه های که در حال ویرایش آن هستید.
  9. Stats – نمایش آمار مربوط به شما برای ناحیه ای که در حال بازدید از آن هستید.
  10. Left panel – محل نمایش اطلاعات مختلفی در ارتباط با نقشه
  11. Navigation controls – ابزارهای پیمایش در نقشه
  12. Map – محل نمایش نقشه
  13. Info window – محل نمایش اطلاعات در دو حالت Basic و Detailed

چگونه به بهبود اطلاعات مختلف برای نواحی ایران کمک کنیم؟

  • با توجه به میزان دقت بالای این نقشه های گوگل (که تا به حال آن ها را برای نواحی مختلف ایران در Google Map منتشر نکرده است.) شما می توانید در مدت زمان کوتاهی و با صرف زمان بسیار مناسبی این نقشه را برای انتشار نهایی آماده کنید. بسیار بدیهی است با انتشار و توسعه مناسب این نقشه امکان بهره برداری از سرویس های مختلف آن به زودی فراهم خواهد شد.
  • اگر شما به هر نحوی از دستگاه های GPS استفاده می کنید، می توانید در مواقع بیکاری مکان های مختلف و مهم (مانند بانک ها، بیمارستان ها، فروشگاه ها، کافی شاپ و رستوران ها) را علامت گذاری کنید و در فرصت مناسب آن ها را در نقشه ساز گوگل اضافه کنید.
  • با توجه به فیلد های اطلاعاتی مختلف، اگر شما در مورد نقطه ای که اطلاعات آن را وارد می کنید اطلاعات بیشتری دارید (مانند نام کامل، شماره تلفن، آدرس ایمیل، آدرس وب، تلفن…) می توانید تمامی آن ها را نیز وارد کنید.
  • این اطلاعات، برای تمام دنیا مورد استفاده قرار خواهند گرفت، لطفا نام گذاری ها را به خوبی رعایت کنید، نام ها را به زبان انگلیسی و کامل وارد کنید، از وارد کردن اطلاعات پوچ پرهیز کنید و به خوبی بر کار دیگران نظارت کنید.
  • اگر در مورد موقعیت مکانی برای اضافه کردن شک دارید، می توانید از حالت Hybrid استفاده کنید.

در حالت Hybrid شما نقشه و اطلاعات را بر روی نمایی ماهواره ای از محل خواهید داشت. به این وسیله شما می توانید اطلاعات را به صورت دقیق تری وارد نمایید.