اگر فیلترنت بماند

فرض کنیم به هر دلیلی، مجموعه‌ی حکومت دولت ایران تصمیم داشته باشد به روند فیلترینگ به شیوه‌ی فعلی ادامه دهد. اینکه این موضوع قانونی است یا خیر، در حوزه قانون‌گذاری و حقوقی قابل بحث است. امیدوارم نمایندگان محترم ملت، به وظیفه خود به درستی عمل کنند.
در ادامه افکار کمی پراکنده‌ام را در خصوص روش‌های حفظ اینترنت به عنوان مهمترین شبکه‌ی اطلاع‌رسانی خواهید خواند. این فهرست بدون اولویت نگارش شده است و شاید نیاز به بازبینی آتی داشته باشد:

تقویت سرویس‌های بومی

هرچند استفاده نابجا و پروژه‌های فرمایشی، مفاهیم بومی و ملی را نزد مردم سخیف کرده است، اما اولین قدم برای ایجاد محیط بهتر و پایدارتری از نظر کسب و کار در فضای آنلاین، تقویت سرویس‌های بومی با توجه به فضای فعلی است. در ابعاد جهانی (نه تنها خاورمیانه) ایران دارای سرویس‌های بومی قدرتمندی مانند خانواده‌های آپارات، اسنپ، دیجیکالا و ورزش۳ است. علت اینکه نام خانواده را برای هر کدام از این کسب و کارها استفاده کردم، گسترشی است که هر کدم از آن‌ها با استفاده از User Base خاص خویش و منابع مالی تزریقی ایجاد کرده‌اند. حال آنکه جذب سرمایه از محل درآمد بوده است و یا از طریق بنگاه‌های ملی دیگری تامین شده است. در فضای کسب و کار آنلاین (دیجیتال) تعداد کاربر اولین دارایی و گنج هر مجموعه حساب می‌شود و به جز نام‌های برده شده، سه اپراتور بزرگ کشور (همراه اول و ایرانسل و مخابرات ایران) نیز دارای اهمیت ویژه‌ای در این فضا هستند.
سرویس‌های بومی بزرگ، پرکاربر و قدرتمند از دو جهت اولین هسته پیشرفت برای گسترش فضای کسب و کار آنلاین هستند. اول، این بازیگران قدرتمند بومی، توانایی ریسک‌پذیری بالاتری نسبت به بسیاری از کسب و کارهای دیگر دارند. دوم، این کسب و کارها به عنوان یک مخزن دسترسی به کاربران نهایی، می‌توانند هسته‌ی مهمی بری صنایع داخلی و محصولات تولید داخل باشند.
از سوی دیگر، کسب و کارهای بزرگ بومی فعلی، نام‌های هیجان‌انگیزی برای شرکت‌های غیرایرانی هستند. دسترسی سریع به بازار و تعداد کاربران زیاد، می‌تواند روند جذب بازیگران خارجی در صنایع تولیدی داخل را به شدت تسریع بخشد.

تقویت جامعه‌ی حرفه‌ای مهندسان زیرساخت/اینترنت/وب

نیروی کار حرفه‌ای (از نظر سابقه و تخصص) یکی از معضلات بزرگ کسب و کارهای داخلی است. اگر نیروی کار شرکت‌ها را به چهار نوع نیروهای پشتیبان سازمان، فروش، مهندسان و مدیریتی تقسیم کنیم، کمبود نیروی مهندسی (فنی) بسیار قابل توجه و آسیب‌زننده است. نیروهای پشتیبان سازمان (مالی/انسانی/حقوقی) از بخش‌های مختلف قابل تامین است. نیروهای فروش به سرعت آموزش می‌بینند و رشد می‌کنند. نیروهای مدریتی نیز با کمی تلاش از سوی صاحبان کسب و کار قابل تربیت و به کارگیری هستند. اما کمبود نیروهای متخصص و حرفه‌ای در سمت‌های فنی و اجرایی آفت بزرگی است که بسیاری از کسب و کارها را دچار مشکل می‌کند و باعث بهره‌برداری از محصولات با کیفت کمتر و سرعت بسیار بسیار بیشتر نسبت به نرخ میانگین جهانی می‌شود.
در دنیا، شرکت‌های بزرگ با همراهی شهرداری‌ها و یا سازمان‌های عمومی این کار را به شیوه‌ای سازمان‌یافته انجام می‌دهند. تقویت User Groupها یکی از این روش‌هاست که سال‌های پیش در ایران باعث رشد نیروهای فنی لینوکس شد ولی در سال‌های اخیر با کمی افت مواجه شده است. استفاده از Python User Group (مانند TehPUG) و گسترش آن به سطح تمام شهرهایی که دارای دانشکده‌های فنی هستند یکی از روش‌های بسیار کم‌هزینه و موثر در این مورد است. این موضوع را می‌توان در خصوص Big Data و یا اوراکل و یا PHP و یا .Net Stack و یا Android به راحتی در سطح کشور گسترش داد.

ایجاد روحیه‌ی مشارکت در سطح سرویس‌های بومی

سرویس‌های بومی خصوصی، با توجه به ماهیت تجاری خویش ممکن است به سختی تمایل به ایجاد طرح‌های مشارکتی غیرانتفاعی داشته باشند. اما سرویس‌های بومی بسیاری در داخل کشور وجود دارد، که با استفاده از هم‌افزایی و البته استفاده از پتانسیل‌های موجود در سطح زیرساخت فنی کشور، می‌توانند مشارکت کاربران را جلب کنند و همین‌طور ایجاد منفعت مالی برای مشارکت‌کنندگان نمایند. از طرح‌های CSR مشارکتی گرفته، تا طرح‌های تکمیل اظهارنامه‌های مالیاتی نمونه‌ای از کارهایی است که به سادگی در سطح وزارت‌خانه‌ها/سازمان‌ها و شهرداری‌ها می‌توان اجرا کرد.

توسعه‌ی فضای کسب و کار آنلاین به سمت شهرهای کوچک

دسترسی به اینترنت پرسرعت در سطح بسیاری از شهرهای کوچک و حتی شهرستان‌ها به شدت گسترش یافته است. کسب و کارهای کوچک بومی (محلی) در این اماکن می‌توانند به عنوان یک بازوی مدرن برای صنایع محلی (چه صنعتی و چه دستی و چه توریستی) قدرت‌نمایی کنند. هزینه راه‌اندازی این کسب و کارها بسیار پایین خواهد بود و ریسک‌پذیری بالایی در مقابل شکست می‌توانند داشته باشند.
همین‌طور در کنار خانه‌های بوم‌گردی که یکی از اجزای حیاتی احیای توریسم محلی می‌باشند، توامندسازی آنلاین این کسب و کارها (چه از طریق پلتفرم‌های کشوری و چه سایت‌های محلی) ضریب نفوذ و جذب نقدینگی را برای این اماکن افزایش خواهد داد.

توسعه‌ی جدی‌تر فضای بازی و سرگرمی آنلاین

فضای بازی و سرگرمی آنلاین یکی از اولین نقطه‌های تماس نسل جدید با اینترنت و همین‌طور یکی از ساده‌ترین روش‌های تغییر عادت در میان مصرف‌کننده عادی است. بازی‌سازی و سرگرمی مخصوصا در میان نقاط جمعیتی که خارج از شهرهای بزرگ هستند، یکی از بهترین روش‌ها برای تولید ثروت و کسب درآمد است.

روند الزام کسب و کارهای بزرگ به پیاده‌سازی تحول دیجیتال

یکی از مشکلات کسب و کارها در کشور، عدم حضور رسمی شرکت‌های مشاوره و حسابرسی بزرگ در ایران است. در دنیا مشاوران جوان و یا میانسال از Deloitte، PwC، EY، KPMG، BCG و یا McKinsey موتور اولیه‌ی بسیاری از تغییرات در سازمان‌های بزرگ و تیم سازی در سازمان‌های کوچک‌تر هستند. با توجه به عدم حضور رسمی این شرکت‌ها و عدم وجود بازار مناسب برای آن‌ها، یکی از روش‌های میانبر ایجاد سازوکارهای تحول دیجیتال در سطح سازمان‌ها و شرکت‌های بزرگ است تا بدین شیوه علاوه بر ایجاد بهبود در شرکت‌های بزرگ نیروهای انسانی کارآمد نیز تربیت و به سطح جامعه تزریق شود. هر چند این مسیر ممکن است کمی طولانی مدت باشد، اما زنجیره‌وار می‌تواند در سطح عمومی تاثیر خود را نشان دهد.

نگاه حرفه‌ای تر به امنیت اطلاعات

فضای حاکم بر ایران همواره باعث شده است امنیت اطلاعات به همراه دید حاکمیتی همراه باشد. تخصص امنیت اطلاعات و همین‌طور الزامات صحیح امنیتی در کسب و کارهای اینترنتی علاوه بر افزایش ضریب پایداری باعث افزایش کیفیت و بهبود ریزه‌کاری‌ها در سطح سازمان و مدیریت بهتر ریسک‌ها خواهد شد. تربیت متخصصین امنیت اطلاعات و همین‌طور نگاه غیر حاکمیتی به امنیت اطلاعات می‌تواند باعث رشد کسب و کارها و امکان حضور آن‍ها در فضای بین‌المللی را ایجاد نماید.

 

اقدام دیرهنگام برای گسترش شبکه‌های WI-FI عمومی

این مطلب بازنشر یادداشت اختصاصی تیر ۱۳۹۳ در وب‌سایت ITIRAN است که به مناسبت معرفی سرویس وای فای اول در شهریور ۱۳۹۵ بازنشر می‌کنم.

بیشتر از بیست سال است که شبکه‌های وای‌فای برای استفاده‌های عمومی و دسترسی به اینترنت در شهرهای بزرگ، برنامه‌ها و همایش‌ها استفاده می‌شوند. در دهه‌ی اخیر شبکه‌های Public WiFi در کلان شهرهای بزرگ با گسترش نیازهای کاربران موبایل برای دسترسی به پهنای باند بیشتر و تغییر سطح انتظارات آن‌ها، محبوبیت و رواج بیشتری پیدا کرده است. در چند سال اخیر ارایه خدمات وای‌فای از سوی شرکت‌های مخابراتی و اپراتورها به عنوان روش تسهیل کننده دسترسی (Mobile Data Offloading) کاربران موبایل به شبکه‌ی اینترنت مورد استفاده قرار گرفته است.

در کشور ما نیز استفاده از شبکه‌های وای‌فای عمومی بر خلاف سایر فنآوری‌های دسترسی بی‌سیم، تقریبا همزمان با شهرهای بزرگ دنیا پیشرفت کرده است. اما این فنآوری نیز درگیر مشکلات خاصی است که شاید مختص جامعه اطلاعاتی ایران باشد. شاید یکی از مهمترین مشکلات در این حوزه اقدام دیرهنگام سازمان قانون‌گذار برای ورود به این حوزه بوده است. متاسفانه ارایه خدمات WiFi عمومی در سطح شهرهای بزرگ ایران با بی‌نظمی و عدم حفظ کیفیت و امنیت مناسب برای کاربران مواجه است، که عدم رسیدگی مناسب به این موضوع و عدم ایجاد رقابت در میان ارایه دهندگان این خدمات ممکن است نتیجه‌های مانند تجربه‌های کاربران از انتظار برای استفاده از خدمات ۳G و ۴G را دوباره تکرار کند.

وضعیت قانونی ارایه خدمات وای‌فای عمومی در ایران

بر اساس مصوبه شماره ۴ جلسه شماره ۱۷۶ مورخ ۲۸/۰۷/۱۳۹۲ کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات از سوی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی استفاده از فنآوری وای‌فای در باندهای فرکانسی ۲٫۴۰ GHz و ۵٫۸۰ GHz به دو دسته ارایه خدمات درون ساختمانی (InDoor) و برون ساختمانی (Outdoor) تقسیم شده است. این مصوبه شرایطی را برای ارایه خدمات WiFi برون ساختمانی بدین شرح مشخص کرده است:

  1. شرکت‎های ارایه کننده خدمات اینترنت با هماهنگی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی می‌توانند در مناطق روستایی و سایر نقاطی که شرکت‌های دیگر تمایلی به ارایه خدمات اینترنت ندارند با استفاده از فناوری WiFi نسبت به ارایه خدمات اینترنت به صورت برون ساختمانی (Outdoor) اقدام کنند.
  2. شرکت‌های ارایه کننده خدمات اینترنت تا پایان دوره حفاظت اپراتور سوم تلفن همراه به غیر از نقاط مندرج در بند ۱ مجاز به ارایه خدمات اینترنت مبتنی بر فناوری WiFi به صورت برون ساختمانی (Outdoor) نمی‌باشند.
  3. سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی موظف است پس از ابلاغ این مصوبه از فعالیت‌های غیرمجاز ارایه خدمات اینترنت مبتنی بر فناوری WiFi به صورت برون ساختمانی (Outdoor) جلوگیری به عمل آورد.
  4. شرکت خدمات ارتباطی رایتل می‌تواند در چارچوب پروانه صادره از فناوری WiFi برای ارایه خدمات موضوع پروانه اقدام کند.
  5. در هر صورت ثبت مشخصات کاربران و مشترکین استفاده کننده از خدمات اینترنت مبتنی بر فناوری WiFi که روش آن به تایید سازمان خواهد رسید از سوی دارندگان پروانه و ارایه کنندگان خدمات اینترنت مبتنی بر فناوری WiFi الزامی است.

وضعیت اجرایی ارایه خدمات وای‌فای عمومی در ایران

از سال‌های ابتدایی دهه ۸۰ شرکت‌های مختلفی به صورت رسمی و یا غیررسمی در محدوده‌های جغرافیایی مشخص شهری و یا صنعتی اقدام به ارایه خدمات WiFi نموده‌اند. از اواسط سال ۱۳۹۰ دو اپراتور بزرگ وایمکس نیز برای ارایه این سرویس اقدام نمودند. چتر وایمکس ایرانسل و شبکه وایمو شرکت ارتباطات مبین‌نت که هر دو چندین بار افتتاح و معرفی شده‎اند نمونه‌ای از تلاش‌های رسمی برای ارایه خدمات وای‌فای عمومی و قانونی هستند. هر دو پروژه با توجه به خلا قانونی از زمان آغاز، نتیجه مثبت بزرگ و قابل توجهی کسب نکرده‌اند. متاسفانه با وجود مشکلاتی که کاربران کنونی شبکه نسل سوم رایتل درگیر آن هستند، توسعه شبکه‌های وای‌فای عمومی بر اساس مصوبه اشاره شده تا پایان دوره حفاظت اپراتور سوم تلفن همراه در محیط‌های برون ساختمانی (Outdoor) در شهرها و سایر اماکن عمومی (مانند پارک‌ها، میادین و محیط‌های شهری) در اختیار اپراتور سوم قرار گرفته است.

به جز اپراتورهای مخابراتی رسمی کشور، از سال‌های دور شرکت‌های خصوصی و حتی کوچک نیز برای ارایه گسترده خدمات وای‌فای تلاش کرده‌اند. معمولا این تلاش‌ها با توجه به حجم سرمایه‌گذاری مورد نیاز و مدل درآمدی کند شبکه‌های وای‌فای پس از مدتی از عرصه خدمت محو شده‌اند. به جز توان مالی، همواره حساسیت‌هایی در خصوص امنیت کاربران در شبکه‌های وای‌فای ناشناس وجود دارد که می‌تواند موجب بی‌اعتمادی کاربران به شبکه‌های وای‌فای عمومی شود.

خدمات وای‌فای عمومی فرای شعار و تبلیغات

بیشتر مشکلات و موارد قانونی که در خصوص شبکه‌های وای‌فای مطرح شده است مربوط به محیط برون ساختمانی (Outdoor) می‌باشد و تنها چند شرط کوچک برای ارایه خدمات WiFi درون ساختمانی (InDoor) وجود دارد. بیشتر رستوران‌ها، کافی‌شاپ‌ها و محیط‌های عمومی خود اقدام به راه‌اندازی محدود شبکه‌های وای‌فای برای مشتریان خود کرده‌اند و مشتریان (و همه ما) عادت کرده‌ایم در هنگام ورود به محیط جدید به دنبال اسم شبکه‌های WiFi آشنا بگردیم و یا از نزدیک‌ترین فرد آن محیط سراغ کلمه عبور را بگیریم. هر چند این موضوع می‌تواند دسترسی به شبکه‌ی اینترنت را آسان کند و بار هزینه‌های شبکه‌های GPRS و ۳G را از دوشمان بردارد، اما مخاطرات امنیتی برای کاربران تازه‌کار همیشه وجود خواهد داشت.

ایجاد شبکه‌های وای‌فای عمومی امن و پایدار می‌بایست به عنوان یک زیرساخت ارتباطی پرکاربرد نه تنها برای تبلیغ و افتتاح در نمایشگاه‌ها، بلکه برای ارایه خدمات با کیفیت به کاربران مورد توجه قرار گیرد.

تبلیغ‌های اوراکل در Iron Man

لری الیسون از اولین سری مرد آهنی، علاقه زیادی داشت که مستقیم در فیلم تبلیغ کنید. در آخرین سری‌ هم، یک اوراکل اگزادیتا که البته تا حدودی شکست خورد رو با لوگوی بزرگ SUN به نمایش گذاشته. این هم تصویری از یک قوطی Oracle SUN Exadata X8-2:

ironman3-exadata

 

اقیانوس بانی

در دنیای مانیتورینگ نام‌های قدیمی و پر اداعای زیادی وجود دارند. Zenoss در کمتر از ۵ سال بی سر و صدا و با ایده‌های جالبی که داشته است به یکی از پویا ترین ابزارها و خوش‌کاربردترین آن‌ها تبدیل شده است. اتفاق جالبی که افتاده است، انتخاب زنوس برای یک پروژه ۲۵ساله پایش و پردازش اولیه‌ی داده‌های اقیانوسی است. این پروژه از ۲۰۱۴ آغاز خواهد شد و سنسورهای مختلفی که در اقیانوس‌ها وجود دارند، کنترل و پایش خواهند شد.

Scheduled to begin operations in 2014, the RSN component of the OOI Project is a 25-year-long project for exploration and scientific discovery in the Northeast Pacific Ocean led by the University of Washington. This networked system of ocean observing sensors will be interconnected by approximately 500 miles of electro-optical cable and is designed to operate continuously for 25 years, providing ten gigabits per second of telecommunications bandwidth and eight kilowatts of power to each primary instrumented site. After reviewing several network management solutions, the OOI engineers chose to rely on Zenoss because it provided the right mix of functionality, flexibility and most importantly, extensibility. To extend the capabilities of Zenoss, the OOI project engineers will use ZenPacks to 1) customize the GUI; 2) add new customized control options; 3) implement processes for a customized command and control protocol; and 4) implement customized data collectors for retrieving data from specialized targets such as other network management systems running in the observatory.

پروژه تحت نظر طرح رصد اقیانوس‌ها که آن نیز زیر نظر بنیاد ملی علوم NSF فعالیت می‌کند، راهبری خواهد شد. هر چند ۲۵ سال زمان بسیار زیادی است و هنوز تنها تصمیم برای اجرای آن شروع شده است، اما در آینده‌ای نه چندان دور یکی از نمونه‌های جالب علمی خواهد بود. نه تنها به خاطر اینکه یک موجود زنده (اقیانوس) مانند یک شبکه تحت نظر قرار خواهد گرفت، بلکه پروژه‌های جانبی جالبی نیز آن دور و بر می‌تواند شروع شود. تامین انرژی برای این سنسورها (حدود ۸ کیلو وات برای هر مجموعه سنسور)  دلیل واقعی خوبی برای استفاده از انرژی ‌های پایدار (مثل امواج، جذر و مد، آب‌های گرم زیراقیانوسی) است.

هواپیماهای پیری

اگر بر فرض خیلی دور به اندازه کافی پیر شدیم که ۲۰۳۰ و اون دور و بر رو دیدیم، برای مسابقه ۲۰۵۰ روبوکاپ با یک همچین هواپیماهایی شاید سفر کنیم. چند تا PDF پایین صفحه است که حتما آن‌ها را ببینید..

An 18-month NASA research effort to visualize the passenger airplanes of the future has produced some ideas that at first glance may appear to be old fashioned. Instead of exotic new designs seemingly borrowed from science fiction, familiar shapes dominate the pages of advanced concept studies which four industry teams completed for NASA’s Fundamental Aeronautics Program in April 2010.

قفس فارادی

چند روزی هست درباره محافظت الکترومغناطیسی جستجو می کنم. قفس فارادی یکی از بهترین راه های در امان ماندن از پالس ها و جریان های ثابت مغناطیس است. در این ویدیو کوتاه می توانید خیلی مختصر ولی عملی با قفس فارادی آشنا شوید.

تصاحب Nimsoft از سوی CA

لازم به توضیح و تفسیر نیست:

CA announced on March 17, 2010, that it has completed its acquisition of Nimsoft — a leading provider of IT performance and availability monitoring solutions for emerging enterprises and Managed Service Providers (MSPs) — in an all-cash transaction valued at approximately $350 million. The acquisition significantly extends CA’s ability to meet the unique IT management needs of emerging enterprises and MSPs, both of which are playing leading roles in the growth of cloud computing.

شرکت Nimsoft به عنوان یک ارایه دهنده عمده خدمات مدیریت شده از سال ۲۰۰۴ شروع به رشد کرده است. تقریبا بسیاری از نام های بزرگ تجاری دنیا  مشتریان خدمات مدیریت شده  Nimsoft می باشند. این شرکت با بیش از ۵۳۴درصد رشد در ظرف ۳ سال گذشته در مقابل پیشنهاد ۳۵۰ میلیون دلاری CA دوام نیاورد و خودفروشی کرد. البته کاملا روشن است که با استفاده از نفوذ گسترده CA این شرکت مشتریان بیشتر و سود بیشتر نثار صاحبان خود خواهد کرد.

ترس، عدم اطمینان و شک – FUD

یکی از روش های  بازاریابی و ارایه محصولات (در این حالت بیشتر خدمات) شرکت ها و نام های بزرگ استفاده از عدم شناخت صحیح مشتری و ارایه اطلاعات نادرست به او است. این اطلاعات نادرست که اغلب به ایجاد ترس از نتیجه گیری نامناسب و عدم اطمینان در مورد محصولات و خدمات رقبا است باعث بروز شک و تردید به سایرین و حرف های دیگران می گردد.

استفاده عمده این روش کثیف بازاریابی در صنعت IT انجام می شود. در سال های دور IBM بیشترین اتهام را برای ایجاد ترس در مشتری ها و غلبه بر شرکت های کوچک تر با استفاده ازاین روش دریافت کرده است. جناب Amdahl این تعریف را در مورد این روش (FUD) ارایه کرده اند:

“FUD is the fear, uncertainty, and doubt that IBM sales people instill in the minds of potential customers who might be considering [Amdahl] products.”

متاسفانه این روش در بازار IT حال حاضر ایران به علت رکود گسترده ای که شرکت های ITمحور خوش نام را در بر گرفته است، در حال گسترش است. آیا شما هم تجربه ایجاد FUD از طرف رقبا داشته اید؟ آیا خودتان از این روش برای جبران کاستی های سرویس شرکتتان استفاده می کنید؟